In boekvorm voor publiek beschikbaar houden: mag printing on demand ook?

De schrijfster van een boek over de Tweede Wereldoorlog was het niet eens met haar uitgever, Overamstel. De schrijfster ontdekte op 1 februari 2017 dat het boek was uitverkocht, en dat de uitgever exemplaren wilde gaan leveren via printing on demand (pod). Pod is een productiewijze waarbij boeken op aanvraag in kleine oplage worden geprint. Het boek wordt alleen gedrukt als een klant of boekwinkel daar om vraagt. Dat in plaats van de traditionele manier van uitgeven, waarbij veel boeken in één keer worden gedrukt.

Op 28 november 2017 laat de schrijfster Overamstel weten dat ze het contract wil beëindigen, omdat ze vindt dat de uitgeverij het boek niet langer ‘in boekvorm voor het publiek beschikbaar’ heeft gehouden. Dat zou in strijd zijn met het contract. Overamstel stelt dat zij de titel wél in boekvorm voor het publiek beschikbaar heeft gehouden door het boek aan te bieden via pod. Bovendien biedt de uitgever het boek aan als e-book.

De rechtbank oordeelt dat het hier om een modelcontract gaat. Het contract beïnvloedt de positie van meerdere, toekomstige partijen. Daarom moet het contract objectief worden uitgelegd. De rechtbank vindt dat de term ‘boekvorm’ ook fysieke boeken kan omvatten die op een andere technische wijze worden verkregen, zeker gezien alle technologische ontwikkelingen van tegenwoordig. Volgens de overeenkomst dient de consument het boek ten minste binnen een maand in boekvorm verkrijgen, om als ‘beschikbaar voor het publiek’ te kwalificeren. Boeken die door middel van pod-techniek worden vervaardigd, zijn daarom volgens de rechtbank niet wezenlijk anders dan traditioneel gedrukte boeken. Aan de voorwaarde voor beëindiging van het contract wordt dus niet voldaan.

Daarnaast meent eiseres dat Overamstel onvoldoende moeite doet om het boek aan de man te brengen. De maker kan het contract beëindigen als er sprake is van onvoldoende exploitatie van het werk. Uit de gekelderde verkoopcijfers sinds het boek slechts via pod en als e-book beschikbaar is, valt volgens Overamstel niet af te leiden dat zij te weinig hebben gedaan om het boek te verkopen. Vergeleken met andere boeken, zou het verloop van de verkoopcijfers normaal zijn. De rechtbank oordeelt dat een meningsverschil over de vorm van levering en promotie van het boek, onvoldoende reden vormt voor beëindiging van het contract.

De vorderingen van de schrijfster worden afgewezen.