Rechtbank Amsterdam: ‘Undercover in Nederland’ mag imam herkenbaar in beeld brengen

In een uitzending van ‘Undercover in Nederland’ over het sluiten van polygame huwelijken komt een imam herkenbaar in beeld die dergelijke verboden huwelijken toch wil inzegenen. De beelden zijn opgenomen met verborgen camera’s die verstopt zaten in de kleding van twee vrouwen die zogenaamd als getuigen van de inzegening van het islamitisch huwelijk (de nikah) waren meegebracht door de toekomstige bruid. “Willen jullie zo’n akte? Dat is dus niet in Nederland geldig. Het is een bewijs, sterker nog, het mag niet in verkeerde handen komen. Officieel mag het niet gebeuren,” aldus de imam op de verborgen camerabeelden. Wanneer Stegeman de imam confronteert, ontkent de imam zijn medewerking aan illegale polygame huwelijken. Een dag na de uitzending doet de imam aangifte tegen SBS. De imam vordert schadevergoeding en stelt o.a. dat SBS onrechtmatig jegens hem heeft gehandeld door het gebruik van een verborgen camera en door hem herkenbaar in beeld te brengen.

SBS voert aan dat het zeer moeilijk, zo niet onmogelijk is, om de misstand aan de orde te brengen zónder verborgen camera. Voorts treedt de imam niet op als privépersoon, maar in uitoefening van zijn beroep en draagt het zien van de gelaatsuitdrukking van de imam bij aan de zeggingskracht van de uitzending. Ook het doel van de uitzending, de bescherming van vrouwen tegen polygame huwelijken, speelt een rol bij de belangenafweging. Tot slot heeft de imam pas na de uitzending – vier maanden na de opnames – tegen de handelswijze van SBS  geprotesteerd.

De rechter oordeelt dat de door SBS genoemde omstandigheden samen voldoende de wijze waarop en methode waarmee zij de imam in beeld hebben gebracht rechtvaardigen. Er staan twee maatschappelijke belangen tegenover elkaar. Aan de ene kant staat de uitingsvrijheid van art. 10 EVRM dat voorkomt dat misstanden die de samenleving raken niet aan licht komen bij het publiek en – mede als gevolg daarvan – blijven voortbestaan. Aan de andere kant staat het door art. 8 EVRM beschermde belang dat de media geen onnodige inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van een individu maken door diens reputatie te beschadigen. Gelet op de ernst van de gestelde misstand, de positie van de imam (de imam moet als publiek figuur worden aangemerkt) en door de inbreuk op de imams privacy te beperken tot zijn handelen als imam bij het meewerken aan nikahs, is SBS binnen de toelaatbare grenzen gebleven. De rechter concludeert dat SBS niet onrechtmatig heeft gehandeld jegens de imam.

Media Report publiceert regelmatig over zaken waarin een verborgen camera ingezet werd. Zie voor EHRM jurisprudentie o.a. het recente Alpha arrest en Bremner en Haldimann, het Nederlandse arrest Pretium/Tros, de zaken tegen Undercover in Nederland (MR 2017-20685 en MR 2015-18365 ), de Onno Hoes–zaak en de zaken tegen KRO-NCRV aangespannen door Volkert van der Graaf en de Mediamarkt.