Dutch News versus Dijkstra: publicatie van in opdracht gemaakt portret mag zonder toestemming fotograaf

Nieuwsplatform Dutch News heeft op haar website meerdere keren een portretfoto geplaatst van journalist en econoom Mathijs Bouman. De foto in kwestie is in 2013 gemaakt door professioneel fotograaf Dijkstra in het kader van een eenmalige publicatie. Dijkstra heeft, als fotograaf, het auteursrecht op de foto.

De foto is door Bouman toegestuurd aan Dutch News, en Bouman heeft toestemming gegeven om de foto te publiceren als auteurfoto bij door hem geschreven artikelen. Dijkstra is echter niet om toestemming gevraagd, noch is zijn naam vermeld bij de foto. Dijkstra (een bekende in de jurisprudentie over fotografenauteursrecht) meent daarom dat er inbreuk is gemaakt op zijn auteurs- en persoonlijkheidsrechten  en dat hij hierdoor schade heeft geleden. Dutch News is het hier niet mee eens. Ook Bouman mengt zich in de discussie, door Dijkstra per brief vriendelijk te verzoeken te stoppen met het ‘juridisch stalken’ van partijen die de desbetreffende foto ‘met niet-commercieel oogmerk en in goed vertrouwen op hun website hebben geplaatst’.

De Auteurswet bepaalt dat in opdracht gemaakte portretten zonder toestemming van de maker door de geportretteerde in de media mogen worden gepubliceerd, op voorwaarde dat de naam van de maker – in dit geval dus Dijkstra – erbij vermeld wordt, voor zover die naam op of bij het portret staat.

In het vonnis stelt de kantonrechter vast dat Bouman (de geportretteerde) toestemming heeft gegeven voor de publicatie. Hoewel er in de Auteurswet gesproken wordt over publicatie in nieuwsbladen en tijdschriften kunnen ook nieuwsprogramma’s op televisie en internetsites gebruikmaken van deze uitzondering. Dutch News had de naam van Dijkstra niet vermeld, maar dat was ook niet vereist omdat Dijkstra niet als maker vermeld stond op of bij het oorspronkelijke portret.

Het laatste ‘boxje’ wat tot slot nog afgevinkt dient te worden is of het portret wel in opdracht is gemaakt. Dijkstra voert aan dat niet Bouman, maar een derde partij opdracht heeft gegeven tot het maken van het portret. Daar gaat de kantonrechter niet in mee, overwegende dat ‘de omstandigheid dat deze opdracht feitelijk is verstrekt door een derde, niet van doorslaggevend belang is. De geportretteerde heeft [..] te kennen gegeven belang te hebben gehad bij de totstandkoming van de foto, vanwege het promotionele karakter van publicatie daarvan.

Hieruit volgt dat de foto ten behoeve van Bouman gemaakt is, waardoor er volgens de rechter sprake is van een portret dat is gemaakt in opdracht. Dat Bouman niet degene was die de opdracht gaf om hem te portretteren, maakt dat niet anders. Dutch News kan zich dus op de uitzonderingssituatie in de Auteurswet beroepen en maakt geen inbreuk op de auteursrechten van Dijkstra.

De vorderingen van Dijkstra worden afgewezen.