Passages over ex-vriendin van Holleeder in boek ‘De Holleeders’ niet onrechtmatig

Wie dacht dat het circus rond Willem Holleeder na zijn veroordeling tot levenslang voorlopig wat zou afnemen, had het mis. Deze week werd er vonnis gewezen in de zaak tussen Holleeder’s ex-vriendin Nicky V. en misdaadjournalist en schrijver Hendrik Jan Korterink. Korterink volgde het proces tegen Holleeder en publiceerde hier verslagen van op zijn website. Die verwerkte hij tot het boek ‘De Holleeders’. In dat boek behandelt hij in het hoofdstuk ‘Schijthoer’ de (liefdes)relatie tussen Nicky V. en Holleeder. Met name de titel van het hoofdstuk, verwijzend naar hoe Astrid Holleeder haar noemde tijdens het proces, is Nicky V. een doorn in het oog.

Daarnaast meent ze dat meerdere passages over haar en haar ex-man onrechtmatig zijn omdat ze onjuist, onvolledig weergegeven, misleidend en onnodig grievend zouden zijn. (zie over de term ‘onnodig grievend’ ook deze eerdere post door Jens van den Brink.)

Enfin, de passages in kwestie zouden een stroom aan publiciteit teweeg hebben gebracht en afbreuk hebben gedaan aan de reputatie van Nicky V. Bovendien vermeldt het boek haar voormalige woonadres in Amsterdam en haar roep- en achternaam. Nicky V. stelt dat deze publicatie van haar persoonsgegevens onrechtmatig is.

Daarop spande Nicky V. samen met haar ex-man een kort geding aan tegen Korterink en zijn uitgever Just Publishers. Gevorderd wordt dat het boek uit de handel gehaald wordt, Korterink en Just Publishers een rectificatie op hun website plaatsen en dat er een schadevergoeding van €10.000,- wordt betaald.

De gewraakte passages zijn allemaal getuigenverklaringen uit het Holleeder-proces. Zowel dit proces als de uitlatingen kunnen daarmee onderwerpen zijn van maatschappelijk belang, en kunnen bovendien niet worden toegerekend aan de uitgever, zo oordeelt de voorzieningenrechter in het vonnis. De stelling van Nicky V. dat deze verklaringen onjuist zijn en geen steun vinden in het feitenmateriaal wordt niet relevant geacht:

‘De [..] weergegeven passages betreffen immers geciteerde verklaringen van de getuigen [..] tijdens het Holleeder-proces. De zittingen van dit proces waren openbaar. Anders dan Nicky V. stelt, worden voormelde passages niet gepresenteerd als feiten maar is duidelijk en uitdrukkelijk in het boek vermeld dat het gaat om uitlatingen van [naam 1] en [naam 5] tijdens het Holleeder-proces. De inhoud van die uitlatingen kunnen niet aan Just Publishers c.s. worden toegerekend.’

Daarnaast is aangevoerd dat Korterink de verklaringen onvolledig heeft geciteerd en de betwisting van bepaalde feiten door andere getuigen heeft weggelaten. Daarom meent Nicky V. dat van Korterink verwacht had mogen worden dat hij deze betwistingen zou opnemen in zijn boek, dan wel objectief onderzoek zou verrichten of wederhoor zou toepassen. Hier maakt de rechter korte metten mee, overwegende dat er ‘anders dan Nicky V. lijkt te veronderstellen, geen absoluut recht op wederhoor bestaat. Just Publishers c.s. heeft de vrijheid een selectie te maken van de citaten die zij wil weergeven in het boek en het feit dat zij de betwistingen aan de zijde van Nicky V. niet heeft geciteerd in het boek, dan wel niet helemaal heeft overgenomen, maakt niet dat de passages daarmee onrechtmatig zijn. Evenmin rust op Just Publishers c.s. een verplichting om een objectief onderzoek te doen naar de vraag of hetgeen getuigen [..] hebben verklaard, juist is.

Een andere passage geeft weer hoe officier van justitie Sabine Tammes Holleeder in de rechtszaal aan de tand voelt over een telefoongesprek tussen Holleeder en de dochter van Nicky V. en haar ex-man. Holleeder zegt tijdens dit telefoongesprek: “Dag schatje. Jouw vader is een grote pisbak, ik schijt op zijn kale kop. Zeg maar tegen je vader dat Willem heel pissig is en dat ik in het weekend langskom, dan los ik het even met hem op, die kankerhond.” [..] Tammes: “U zegt ook allerlei zaken tegen de elfjarige dochter over haar vader. Is dat in de Jordaan ook gebruikelijk?” Holleeder: “Die dochter was wel wat gewend met haar vader.”

Volgens eisers kan deze passage niet in de context worden beoordeeld, waardoor er bij de gemiddelde lezer de indruk ontstaat dat Holleeder Nicky’s ex-man bedreigde of afperste. Deze heeft er belang bij dat hij niet te boek staat als slachtoffer van bedreiging en ook niet als iemand die tegen zijn dochter schreeuwt en haar uitscheldt. Ook hier oordeelt de rechter dat dit niet aan Korterink en zijn uitgever kan worden toegerekend, nu de bezwaren zich richten op de uitlatingen van Holleeder en niet is gebleken dat er onjuist is geciteerd.

Wat betreft de pakkende titel van hoofdstuk 24, ‘Schijthoer’, geldt dat bijna alle hoofdstukken titels van soortgelijke strekking hebben. Zoals de rechter het samenvat: ‘Deze hoofdstuktitels zijn steeds kernachtige woorden die worden gebruikt door Holleeder en diens familieleden, waarmee Korterink die familie beoogt te typeren, althans één aspect van die familie (namelijk het grof taalgebruik). Bovendien is het voor de lezer duidelijk dat de titel ziet op een uitlating van [naam 1] (red: het betreft hier Astrid Holleeder). In het licht van deze omstandigheden is de voorzieningenrechter van oordeel dat de titel niet als onrechtmatig kan worden aangemerkt.’

Tot slot de publicatie van het voormalige woonadres en de roep- en achternaam van Nicky V. Nu zij in het verleden zelf de media heeft opgezocht met betrekking tot Holleeder en daarbij volledig herkenbaar naar buiten is getreden, ziet de rechter haar als ‘een tot op een zekere hoogte publiek figuur. Zij is in de media meermaals met voor- en achternaam aangeduid. Daarom is de vermelding van haar volledige naam niet onrechtmatig. Ditzelfde geldt voor haar voormalige woonadres in Amsterdam. Nu Nicky V. al geruime tijd in Duitsland woont, ziet de rechter niet in waarom het noemen van haar oude adres onrechtmatig is.

De vorderingen van Nicky V. en haar ex-man worden afgewezen.